• Search form

14.02.2014 | 01:27

Linč u Kinoteci

Linč u Kinoteci

Ciklus filmova posvećen velikom reditelju Dejvidu Linču (David Lynch) biće održan od 14. do 16. februara u Muzeju Jugoslovenske kinoteke u Beogradu, a obuhvata devet filmova, među kojima su i njegova najpoznatija ostvarenja “Čovek slon”, “Dina”, “Plavi somot”, “Divlji u srcu”, “Tvin Piks”...

Fokus na Linča počinje “Glavom za brisanje” (1977), a prvog dana biće prikazani i “Čovek slon” (1980) sa Entonijem Hopkinsom (Anthony), Džonom Hartom (John) i En Benkroft (Anne Bancroft), te “Dina” (1984) sa Kajlom Maklahlanom (Kyle McLachlan) i Stingom u glavnim ulogama.

Maklahlan igra i u filmu “Plavi somot” (1986) sa Denisom Hoperom (Dennis Hopper) i Izabelom Roselini (Isabella Rossellini), koji je na programu 15. februara, kao i “Divlji u srcu” (1990) s Nikolasom Kejdžom (Nicolas Cage) i Lorom Dern (Laura), te “Tvin Piks” (1992).

Linčov ciklus zaokružuju 16. februara filmovi “Strejtova priča” (1999), “Hotel izgubljenih duša” (1997) i “Bulevar zvezda” (2001) s Naomi Vots (Watts) i Lorom Elenom Hering (Laura Elena Harring) u glavnim ulogama.

Linč je prvi dugometražni film “Glavu za brisanje”, bizarnu horor priču o Henriju Spenseru, zaposleniku štamparske kompanije, uokvirenom u svetu tamnog neba i praznih ulica, uradio u crno-beloj tehnici visokog kontrasta, sa prigušenim zvucima i nadrealnom naracijom. Film nije postigao veći komercijalni uspeh, ali se zauvek uvukao u glave i srca istinskih ljubitelja filmske umetnosti. Istovremeno, otkrio se umetnik drugačijeg vizuelnog identiteta i istančanog osećaja za atmosferu, vodeći sa sobom tim istomišljenika poput Džeka Nensa, Alana Spelta i Frederika Elmsa, sa kojim će sarađivati i u sledećim projektima.

Umetnička vrednost filma “Glava za brisanje”, kako je naveo Branislav Erdeljanović u programu Kinoteke, bila je jasna preporuka producentima. Ubrzo je usledio poziv jednog velikog studija da režira film po knjizi ser Frederika TrevesaThe Elephant Man and Other Reminiscences”. Ta viktorijanska drama je istinska studija života i patnje Džozefa (Džona) Merika, čoveka nakazne spoljašnosti i njegovog prijateljstva sa mladim hirurgom Frederikom Trevesom. Radeći na scenariju, (za koji je rekao da ga je privukao već samim naslovom), Linč prilagođava vreme i karaktere svom intenzitetu kreirajući jedinstvenu sliku ljudske prirode sa svim svojim epitetima od krajnje surovosti do saosećanja i humanosti.

Nakon premijere filma “Čovek slon” 1980. godine, jedan od producenata, legendarni Mel Bruks izjavio je: “On je Džimi Stjuart sa Marsa”, aludirajući na genijalnost, ali i na smirenost i odmerenost Linča. Komercijalni i umetnički uspeh (dve nominacije za nagradu Oskar), odškrinuli su mu nova vrata, put ka velikim produkcijama i studijima. Prihvatio je ponudu De Laurentisove produkcije da ekranizuje roman Frenka HerbertaDina”. Kompleksnost i popularnost tog dela verovatno su bili faktori koji mu nisu išli na ruku, ali se Linč hrabro upustio u taj projekat, pišući scenario sa Herbertom. Nakon više nesuglasica i Linčovih popuštanja pred producentima, 1984. godine film doživljava premijeru. Naišavši na otpor ljubitelja originalnog Herbertovog romana s jedne, ali i na nerazumevanje prosečne publike sa druge strane, postao je finansijski fijasko. Za Linča je to značilo samo jedno - raskid sa devojkom koju nikada i nije voleo, zbogom veliki studiji, zbogom kontrola i cenzura...

Na tragu svojih ranih filmova, Linč je započeo novo razdoblje svog stvaralačkog sna. Prvo u nizu je ostvarenje “Plavi somot” iz 1986. godine. Priča o naizgled mirnom američkom gradu i iznenada narušenoj idili, sa sjajnim rolama MekLahlana, Hopera i Roselinijeve, ponovo je vratila publiku na prepoznatljivi obrazac polariteta ljudske duše, misterioznosti i nenajavljene opasnosti. Koketirajući sa američkom mejnstrim scenom, Linč 1990. godine režira film “Divlji u srcu”, storiju o psihopatama, ljudima na margini, ali i modernom Romeu i Juliji u likovima Kejdža i Lore Dern.

Potom sa Markom Frostom 1990. godine izbacuje seriju “Tvin Piks”.

Razbivši postojeće šablone tog formata, uveo je publiku u svoj svemir, sa mnoštvom raznolikih karaktera. Popularnost serijala dovela je do snimanja filma “Tvin Piks - Vatro, hodaj sa mnom”.

I u sledećim ostvarenjima “Hotel izgubljenih duša” i “Bulevar zvezda”, te “Inland Empire” iz 2007. godine, Linč zadržava svoju viziju, dečaka iz 50-ih godina prošlog veka, opčinjenog velikim kolima, drvenim ogradama i zvukom aviona u preletu, poput pevljive i jednostavne melodije.

Film “Strejtova priča” iz 1999. godine odudara od obrazaca vezanih za prethodno stvaralaštvo Linča. Naizgled jednostavna priča u naraciji iz prvog lica o starcu Alvinu Strejtu (Džejms Farnsvort), veteranu Drugog svetskog rata koji odlučuje da krene na dug put i potraži oproštaj od brata (Hari Din Stenton), u pozadini ipak skriva poneku mračnu tajnu, ali i nadu u oproštaj, ljubav i veru.

Sajt Kinoteke je www.kinoteka.org.rs, a program se nalazi i u Kalendaru Portala za kulturu jugoistočne Evrope SEEcult.org

(SEEcult.org)
 

  • 21.10.2017 | 10:00

    Galerija Matice srpske, Novi Sad

    170 godina Galerije Matice srpske

    ARSENIJE TEODOROVIĆ I SRPSKA CRKVA U BUDIMU  - izložba (18.10.2017.-1.7.2018.)

    http://www.galerijamaticesrpske.rs

    01.12.2017 | 12:00

    Istorijski muzej Srbije, Trg Nikole Pašića 11, Beograd

    SMRT KARAĐORĐA PETROVIĆA - izložba (30.11.2017.-31.8.2018.), povodom dvestote godišnjice od ubistva vožda Karađorđa

    autori izložbe: Vladimir Merenik, Boško Ljubojević, Nebojša Damnjanović, Borislav Korica

    dizajn postavke: Izabela Martinov Tomović

    Svake subote u 13 časova stručno vođenje kroz postavku za individualne posetioce

    http://imus.org.rs

    13.01.2018 | 09:00

    Istorijski muzej Srbije, Trg Nikole Pašića 11, Beograd

    ĐORĐE STANOJEVIĆ - ČOVEK KOJI JE OSVETLIO SRBIJU - izložba (12.1.-30.9.2018.)

    realizacija: Istorijski muzej Srbije pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, a uz podršku JP Elektroprivreda Srbije

    https://www.sendspace.com/file/q9yptp

    http://imus.org.rs

    09.02.2018 | 10:00

    Ustvarjalni center Švicarija/MGLC, Grad Tivoli, Pod turnom 3, Ljubljana

    ŠVICARIJA: SKUPNOST, UMETNOST IN NARAVA - razstava (8.2.2018.-6.1.2019.)

     

    NIKA AUTOR

    STOJAN BATIČ

    DRAGICA ČADEŽ

    JURE DETELA

    META GRGUREVIČ

    FRANCE GRUDEN

    SERGEJ KAPUS

    JANEZ LENASSI

    KAREL PLEMENITAŠ

    KAREL PUTRIH

    DRAGO TRŠAR

    DUŠAN TRŠAR

    LUJO VODOPIVEC

    BILAL YILMAZ

    avtorica projekta, razstave: Yasmín Martín Vodopivec

    http://www.mglc-lj.si

    30.03.2018 | 10:00

    +MSUM | Muzej sodobne umetnosti Metelkova, Maistrova 3, Ljubljana

    VALOVI: 50 LET UMETNIŠKEGA DELOVANJA MILENKA MATANOVIČA (1947, Ljubljana) - razstava (29.3.-24.6.2018.)

    kustos razstave: Igor Španjol

    http://www.mg-lj.si

    07.04.2018 | 11:00

    Muzej suvremene umjetnosti Zagreb

    FORMULA ČULA - izložba djela iz Zbirke marginalne umjetnosti i zbirki MSU-a (6.4.-15.9.2018.)

    kustosica izložbe: Daniela Bilopavlović Bedenik

    http://www.msu.hr

    13.04.2018 | 11:00

    Galerija Klovićevi dvori, Jezuitski trg 4, Zagreb

    KATARINA VELIKA - CARICA SVIH RUSA - izložba iz Državnog muzeja Ermitaž iz St. Peterburga (12.4.-29.7.2018.)

    kustosice izložbe: Natalia Bakhtareva, Iva Sudec Andreis, Danijela Marković

    http://gkd.hr

    14.04.2018 | 10:00

    Mednarodni grafični likovni center, Grad Tivoli, Pod turnom 3, Ljubljana

    DAVID LYNCH: OGENJ NA ODRU - razstava (13.4.-29.7.2018.)

    kustos razstave: Božidar Zrinski

    http://www.mglc-lj.si

    21.04.2018 | 10:00

    Muzej savremene umjetnosti Republike Srpske, Trg srpskih junaka 2, Banja Luka

    PUNKTUMI: ZBIRKA INOSTRANE UMJETNOSTI MSURS - izložba (20.4.-30.8.2018.)

    Oto Pine (Otto Piene), Ginter Iker (Günther Uecker) i Hajnc Mak (Heinz Mack) iz grupe ZERO, Fridensrajh Hundertvaser (Friedensreich Hundertwasser), Hans Hartung (Hans Hartung), Pjer Alešinski (Pierre Alechinsky), Stenli Vilijem Hajter (Stanley William Hayter), Žan Mesažije (Jean Messagier), Zao Vu-Ki (Zao Wou-Ki), Šoići Hasegava (Shōichi Hasegawa), Jase Tabući (Yasse Tabuchi), Antonino Virduco (Antonino Virduzzo)…

    http://www.msurs.net

    21.04.2018 | 15:00

    Kibla, Maribor

    Kibla Portal, Valvasorjeva 40, Maribor

    PRISOTNOSTI - skupinska razstava akademske slikarke Metke Krašovec in umetnic in umetnikov - njenih študentov na Akademiji za likovno umetnost in oblikovanje (UL ALUO) v Ljubljani (20.4.-30.6.2018.)

    Razstavljajo Metka Krašovec in umetniki (po abecednem redu): Karmen Bajec, Viktor Bernik, Saša Bezjak, Gigo de Brea, Andrej Brumen Čop, Mitja Ficko, Dušan Fišer, Marija Flegar, Milan Golob, Marko Jakše, Anja Jerčič Jakob, Barbara Jurkovšek, Jurij Kalan, Maja Kastelic, Aleksij Kobal, Robert Lozar, Izar Lunaček, Mojca Oblak, Rok Predin, Arjan Pregl, Irena Romih, Zvonka Simčič, Matic Sonnenwald, Natalija Šeruga, Katarina Toman Kracina, Petra Varl, Sebastijan Vojvoda, Marij Vrenko, Mojca Zlokarnik, Živa Žitnik

    kuratorja razstave: Nina Jeza (KID Kibla) in Arne Brejc (Galerija Equrna)

    http://www.kibla.org

Video
18. Bijnale umetnosti Pancevo
21.06.2018 | 15:33

VOĐENJE: 18. Bijenale umetnosti u Pančevu - Prostorni agens

Vođenje kroz 18. Bijenale umetnosti u Pančevu “Prostorni agens”, održano od 26. maja do 17.